BAYAAN: Badbaadinta jiritaanka Puntland iyo Muddo kororsiga halka sano ee Dowladda Puntland

From Jaaliyadda Melbourne, Australia

Bayaan ka soo baxay Qurba joogta reer Puntland ee degen Australia, kuna socda maamul goboleedka Puntland iyo Madaxweynaha Dr Cabdirahaman Faroole.

Ku: Madaxwynaha Dawlad Goboleedka Puntland, Dr Abdirahman Mahamed Mohamud Faroole
Ku: Dawlad Goboleedka Puntland iyo maamulkeeda
Ku:Isimada Puntland guud ahaan iyo gaar ahaan
Ku: Waxgaradka, siyaasiyiinta iyo aqoon-yahannada Reer Puntland

Ka: Waxgarad, siyaasiin iyo Aqoon-yahano Reer Puntland ah iyo Australia Puntland Youth Association iyo Ergooyin laga martiqaadey New Zealand

Bayaan: Badbaadinta jiritaanka Puntland iyo Muddo kororsiga halka sano ee Dowladda Puntland

Bayaankan waxaa soo saaray Waxgarad, aqoon-yahano iyo siyaasiin iyo dadweyne badan, ayagoo ka wakiil ah ra’yiga guud ee Jaaliyadda Reer Puntland ee Australia iyo New Zealand iyo Ergooyin laga martiqaadey New Zealand, ayaa waxaa ay isugu yimaadeen shir balaaran oo ka dhacey degaanka Ascot Vale ee magaalada Melbourne, Australia.

Kulan ayaa waxaa lagu falan-qeeyey xaaladda guud ee Puntland ku sugan tahay iyo dhibta ka jirta Puntland waqtigan, waxaana si faahfaahsana loogu faaqiday xaaladda siyaasadeed ee ay Puntland ku sugan tahay waqtigan.

Waxaa shirkaas looga dooday walwalka iyo dareenka laga qabo ifafaalaha ka soo fool leh, xaalka maamulka mudadiisu dhamaadka tahay iyo talaabooyinka maalinba maalinta ka danbeeysa isa soo taraya loogana gol leeyahay in qallooc iyo marin habaabin loo gaysto hanaankii dimoqraaddiyada iyo maamul wanaaggii (Good Governance) ay shacabka Puntland ka filayeen dowladdooda hadda ka jirta Puntland.

Puntland waxaa u degsan Dastuur si cad u qeexaya in wixii ka dambeeyey 30kii October 2012 uu xilkoodii dhammaaday Golihii Wakiilada iyadoo isla markaana ay xilkii ay hayeen Madaxweynaha iyo kuxigeen kiisuba ku dhammaanayso 8/01/2013.

Hoggaanka mudadiisu dhamaadka tahay waxaa uu ahaa maamul soo marey Puntland, taariikhduna qori doonto sida kuwii isaga ka horeeyey, wuxuu gabey xilkii uu dastuurku ku waajib yeelay ee dhinacyada siyaasadda, Amniga, iyo Dimocradiyaynta Puntland. Waxaanu u aragney in ay qiil-qiil gashey, Barnaamijyada ammaanka, horumarinta dhaqaalaha, adeegyada iyo daryeelka bulshada, waxaa shaki ku jirin in hoos udhac weyn uu si daran u saamaayey sumcadii iyo magacii dheeraa ee Puntland.

Waxaa hubaal ah, in hawl adag laga soo marey dhisitaankii iyo abuuriddii Puntland. Puntland halkii looga fadhiyey inay muunad ku dayasho leh u noqoto qaybaha kale ee Soomaaliya waxay ku dambeeysay kuna negaatay in loo arko ayna u muuqato meel aan lahayn rajo iyo yididdiilo toona, arrintaas oo muujinaysa sida looogu hungoobay maamulka hadda ka arrimiya Puntland.

Waa mas’uuliyad taarrikhi ah in loo hawlgalo loona tafa-xayto badbaadinta dastuurka iyo nidaamka kala dambaynta Puntland u degsan oo uu hogaanka hadda jiraa ku yimid, iyadoo la adeegsanayo tub nabadeed lana ilaalinayo xasiloonida iyo midnimada Reer Puntland.

Waxaa dadweynaha Puntland diidey kana horyimid, kalitalisnimada iyo jujuubka maamul, oo ah wax uu ka naxo maanka fayow, damiirkuna ka jeensanyo damaca uu hogaanku la yimid oo ah muddo kororsi caburin iyo amarti ku salaysan.

Puntland waxaa iska leh shacabka waxaa loo huray wax kasta oo qaali ah waxaana jiritaankeeda laga soo maray dhib iyo carqalado badan, sidaa darteed suurtagal ma aha in indhaha laga fiirsado xaaladaha jira ee dib u dhaca iyo mugdiguba ku idil yihiin.

Keli–talisnimo Soomaaliya waa soo martay waana la soo eeday hurgumadeediina ilaa iyo maanta ayey si siloon u saameeysaa nolasha aayaha dadka, sidaa darteed waxaa aan la qaadan Karin waa in nidaam kali talis ahi dib u soo ifbaxo oo waliba uu Puntland kasoo curto.

Hadaba waxaa iska cad in muddadii xilka loo dhiibey Madaxweynaha ay dhammaad tahay, isla markaasna ay waajib dastuuri ah tahay in Madaxweynuhu ilaaliyo Dastuurka Puntland loona howlgalo in la soo xulo xubnaha cusub ee Golaha Wakiillada loona hawlgalo meelmarinta nidaamka doorashada ee January 2013 ka.

Waxaa loo baahan yahay in caqliyad dimoqraaddiyadeed, maamul hufan iyo cahdi–oofin lala yimaado, lagana haro barnaamijka dimoqraaddiyada iyo danaha shacabka qalooca lagu galinayo.

Dhammaan siyaasiyiinta u tartamaysa xilka dawladda Puntland ayagana waxaa xil ka saaran yahay inay si hufan ula shaqeeyaan shacab weynaha Puntland si loo ilaaliyo jiritaanka siyaasadeed iyo amniyeed ee Puntland.

• Gabagabadii bayaankeenu waa:
• In la dhowro dastuurka Puntland aysan dhicin xukun kororsi ka
• badan intii loo doortey dawladda hadda jirta, si looga hortago halista iyo sawaxan ka ka jira gudaha iyo dibada Puntland
• Xoojinta mideynta shacab weynaha Reer Puntland meel kasta oo
• ay joogaanba
• Adkeynta ammaanka iyo gacan bir ah lagu qabto cida runta ah ee
• wada amni darada Puntland
• In maamulka Puntland ahmiyad run ah siiyo xriirka maamulka
• Puntland iyo Isimada degaanka Puntland si loo helo wada shaqeyn maamulka dawlad goboleedka Puntland iyo maamul dhaqameedka Isimada Puntland
• In xoriyad buuxda la siiyo saxaafada xorta ah ee ka hawlgasha
• Puntland
• In ay xoriyad helaan musharaxiinta dibad iyo gudaha Puntland lana
• abuuro nadaamka diimoqaraadi ku salaysan oo Puntland ka hirgala

Guddiga Bayaanka:

1.       Cisman Bulhan Boqor Cisman )

2.       Mukhtar Farah Cali Cade

3.       Dahir Mahdi Nur Islan (Dahir Ogaden)

4.       Ugas Cabdihakin Hasi Farah Canbaar. (abwaanka caanka ah ee Australia)

5.       Bashiir Shire Cabdille

6.       Cabdiqadir Farah Bashane (Nabdoonka Beesha Isxul)

7.       Cali Saciid Qalib

8.       Abwaan Salad Mahamed Carey(Abwan Tiin-Tiin

9.        Cabdi Finiin

10.   Ahmed Hashi Dakhare

11.    Liban Mahamed Ahmed (Macawisle)

12.    Cabdirisaq Cali Gurxan

13.    Cabdinasir Cabaas Nur (Geesood)

14.    Mahamed Warsame Mahamed

15.    Ahmed Hassan Cali

16.    Mahamed Cabdirisaq Hassan (Ina Sandheere)

17.    Yusuf Cali Islan

18.   Cumar Ahmed Islaweyn

19.    Mahamed Jamac Geyre

20.    Farah Qardhab

21.   Bashe Sayidin

22.   Cisman Dheel

Wa billaahi Al-Tawfiiq